เห็ดขอนขาว

             

        เห็ดขอนขาว เป็นเห็ดที่ชาวอีสาน ใช้เรียกเห็ดชนิดหนึ่ง ที่ชอบขึ้นตาม ขอนไม้ตระกูล เต็งรัง และ ไม้มะม่วง เห็ดชนิดนี้ จะพบเป็นจำนวนมาก ในช่วงที่ฝนชุก หรือในช่วงต้นฝน ในภาคกลาง จะเรียกเห็ดชนิดนี้ว่า เห็ดมะม่วง ลักษณะของดอกเห็ด จะเป็นสีขาวนวล หรือสีครีมกึ่งเหลืองอ่อน ในช่วงที่ขอบหมวกดอก ยังม้วนงอ เมื่อหงายขึ้นมอง จะไม่เห็นครีบใต้ดอก หรือเห็นแค่บางส่วน ในบริเวณที่ครีบติดกับก้านดอก ในช่วงนี้เป็นช่วงที่เหมาะ สำหรับเก็บมารับประทานที่สุด เมื่อดอกเริ่มแก่ ขอบหมวกดอก จะค่อยๆ เผยอออก และคลายให้เห็นครีบ บริเวณใต้หมวกดอก และหลังจากนั้น ขอบหมวกก็จะยกขึ้น จึงทำให้ดอกเห็ด คล้ายกับรูปถ้วย หรือจานก้นลึก ซึ่งเมื่อถึงระยะนี้ ดอกเห็ดจะเหนียว และรับประทานยาก เมื่อนำเห็ดขอนขาว ไปประกอบอาหาร จะให้รสชาติหวาน และเหนียวเล็กน้อย คล้ายกับเนื้อสัตว์ เป็นที่นิยมบริโภคกันมาก ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือตอนบน

             ชื่อท้องถิ่น : เห็ดกระด้าง เห็ดมะม่วง เห็ดลม
             ชื่อสามัญ : Log White Fungi
             ชือวิทยาศาสตร์ : Lentinus Squarrosulus (Mont.) Singer
             ชื่อวงศ์ : Pleurotaceae

   ลักษณะทางวิทยา ของ เห็ดขอนขาว

         หมวกดอก (Cap) : มีลักษณะคล้ายรูปถ้วย รูปกรวยตื้น หรือจานก้นลึก มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ประมาณ 2 – 10 เซนติเมตร บริเวณกึ่งกลางของหมวกดอก จะบุ๋มลงเล็กน้อย ส่วนบริเวณผิวหมวกดอก จะมีขนขึ้นปกคลุม เป็นกระจุก มองดูคล้ายเป็นเกล็ด
          ก้านดอก (Stalk) : มีลักษณะแข็ง และเหนียว ติดบริเวณตรงกลาง ของหมวกดอก หรือด้านข้าง โดยส่วนมาก จะไม่อยู่ตรงกึ่งกลางหมวกดอก แต่จะค่อนไปข้างใดข้างหนึ่ง ขนาดของก้านดอก กว้างประมาณ 0.3 – 0.8 เซนติเมตร และ ยาวประมาณ 2 – 5 เซนติเมตรครีบดอก (Gill) : จะอยู่ติดกับก้านดอก เมื่อดอกเห็ดยังอ่อน เนื้อจะบางและเหนียว มีสีขาว หรือสีครีม ขนาดกว้าง ประมาณ 1.5 – 2 เซนติเมตร มีก้านชูสปอร์ เป็นรูปกระบอง ขนาด 17 – 22 x 3.5 – 5 ไมครอนสปอร์ (Basidiospore) : เป็นสีขาว มีลักษณะใส ผนังเรียบ เป็นรูปยาวรี มีขนาด 5 – 6.5 x 1.7 – 2.5 ไมครอน

     ประโยชน์ ของ เห็ดขอนขาว

           • ช่วยแก้ไขพิษ บำรุงตับ บำรุงกำลัง และเสริมสร้างการทำงาน ของระบบขับถ่าย
           • สารสะกัดเห็ดขอนขาว สามารถลดไขมันในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวาน และผู้ติดเชื้อ HIV ได้เป็นอย่างดี จึงทำให้ผู้ป่วย มีอายุยืนยาวมากขึ้น
           • สารสกัดหยาบด้วย เอทิล อะซิเตท (Ethyl Acetate) ที่ได้จากส่วนเซลล์ของ เห็ดขอนขาว มีฤทธิ์ในการต่อต้าน อนุมูลอิสระ
                 เห็ดขอนขาว จัดเป็น เห็ดสมุนไพร ที่มีสรรพคุณ เป็นยาบำรุงกำลัง บำรุงร่างกาย ช่วยแก้พิษ ช่วยทำให้ระบบขับถ่าย สามารถทำงาน ได้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้แล้ว ยังมีงานวิจัย เกี่ยวกับเห็ดขอนขาว คือ การต่อต้าน ปฏิกิริยาออกซิเดชัน (Oxidation Reaction) จากอนุมูลอิสระ ซึ่งได้จากสารสกัดหยาบ ของส่วนเซลล์ ในเห็ดขอนขาว (Lentinus Squarrosulus) ด้วย Ethyl Acetate สำหรับ เห็ดขอนขาวแบบสด หรือแบบแห้ง สามารถนำมาต้มกับน้ำจนเดือด แล้วให้ผู้ที่มีร่างกายอ่อนเพลีย จากการทำงาน หรือยังไม่แข็งแรง เนื่องจากเพิ่งฟื้นจากไข้ สมรรถภาพทางเพศ ไม่ค่อยจะดี รับประทานทั้งน้ำ และเนื้อเห็ด เป็นประจำ จะช่วยทำให้ร่างกายแข็งแรง และยังมีผลจากการวิจัย พบว่า “แคปซูล” จากสารสะกัดเห็ดขอนขาว ช่วยลดปริมาณไขมันในเลือด ของผู้ป่วยโรคเบาหวาน และผู้ที่ติดเชื้อ HIV ได้ผลที่ดี ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยโรคดังกล่าว สามารถมีอายุที่ยืนยาว ต่อไปได้อีก ในเรื่องของราคา เห็ดขอนขาว มีราคาที่ค่อนข้างสูง และสูงกว่าเห็ดพื้นเมืองชนิดอื่นๆ จึงได้มีการพัฒนา เพื่อการเพาะเลี้ยง เป็นการค้าอีกด้วย